ส่วนหาดด้านตะวันออกส่วนใหญ่เป็นหาดโคลนและป่าชายเลน มีป่าชายเลนขึ้นอยู่หนาแน่น ช่วยกำบังคลื่นลมและเป็นแหล่งวางไข่ของสัตว์น้ำหลายชนิด ปัจจุบันชายฝั่งด้านนี้เป็นแหล่งประมงชายฝั่งและท่าจอดเรือ นอกจากนี้ตามแหลมอันเป็นจุดอับลมมรสุมยังมีปะการังอยู่มาก ทั้งทางชายฝั่งด้านตะวันตกและด้านใต้ของเกาะ แนวปะการังน้ำตื้นที่สำคัญถือบริเวณหาดในยาง ส่วนตามเกาะต่างๆ ทางตอนใต้ ได้แก่ เกาะเฮ เกาะราชาใหญ่ และเกาะราชาน้อย มีปะการังน้ำลึกที่สมบูรณ์และเป็นแหล่งดำน้ำสำคัญของภูเก็ต

ภูเก็ตมีพื้นที่ป่าไม้ 32 เปอร์เซ็นต์ของพื้นที่ทั้งหมด เดิมตามแนวเขาปกคลุมด้วยป่าดงดิบและป่าเบญจพรรณ แต่ป่าเหล่านี้ถูกทำลายลงไปมากจากการทำเหมืองแร่ การถางป่าเพื่อทำสวนยางพารา การตัดถนน และการก่อสร้างอาคาร ปัจจุบันป่าที่อุดมสมบูรณ์ของภูเก็ตจึงเหลืออยู่เพียงบริเวณขาพระแหวใน อ. ถลางเท่านั้น นอกจากนี้ก็เป็นป่าชายหาดและป่าชายเลนทางตอนเหนือของเกาะที่อยู่ในเขต อช. สิรินาถ

ในอดีตการทำเหมืองแร่ดีบุกเป็นสิ่งที่ส่งผลกระทบต่อสภาพภูมิประเทศและธรรมชาติของภูเก็ตกล่าวคือ การทำเหมืองบกทำให้พื้นดินเป็นหลุมลึก ดินเลนจากการล้างแร่ทำให้ลำคลองตื้นเขิน การดูดแร่ในทะเลทำให้น้ำขุ่นเป็นลนตม ทำลายแนวปะการังและสัตว์น้ำ

ที่เที่ยวตัวเมืองภูเก็ต

ตัวเมืองภูเก็ตเป็นเสมือนพิพิธภัณฑ์ที่มีชีวิตของชาวฮกเกี้ยน ถนนหนทางเป็นที่ตั้งของตึกเก่ายุคโคโลเนียลที่ผสมผสานศิลปะตะวันตกกับตะวันออกของชาวจีนฮกเกี้ยนซึ่งสวยงามน่าชม ความเป็นอยู่ของชาวเมืองภูเก็ตสะท้อนให้เห็นถึงวิถีวัฒนธรรมของชาวจีนฮกเกี้ยนที่ยังโลดแล่นอยู่ ทั้งอาหารการกินขนบประเพณี รวมถึงสถานที่ศักดิ์สิทธิ์เช่นศาลเจ้าที่เป็นที่เการพนับถือ

 

การเดินทางในตัวเมือง

รถรับจ้าง

– รถตุ๊กตุ๊ก หรือรถสองแถวเล็กวิ่งไปยังสถานที่ท่องเที่ยวต่างๆ ค่าโดยสารคนละ 30 บาท ถ้าออกไปนอกเมือง ต้องเหมาไป ราคาคิดตามระยะทาง

เช่ารถภูเก็ตราคาถูกกับ Drivemate บริษัทที่ให้บริการเรื่องการเช่ารถอันดับหนึ่งในภูเก็ต

– มอเตอร์ไซค์รับจ้าง เป็นการเดินทางท่องเที่ยวบนเกาะภูเก็ตที่สะดวกและประหยัด คิวรถอยู่ในย่านสถานที่สำคัญในตัวเมือง เช่นตรงข้ามโรงแรมถาวรเป็นต้น ค่าบริการเริ่มต้นที่ 20 บาท ควรตกลงราคาก่อนใช้บริการ

ย่านตึกเก่า

ชมสถาปัตยกรรมจีนผสมฝรั่งในยุคอาณานิคม

– ควรไปเที่ยวชมในวันอาทิตย์ เพราะร้านค้าปิด ถนนปลอดรถและคน

– นักท่องเที่ยวควรขออนุญาตเจ้าของอาคารก่อนชม

– เตรียมร่ม หมวก แว่นกันแดด และกล้องส่องทางไกล ไปด้วย

เมื่อเข้าสู่เขตเทศบาลนครภูเก็ตสิ่งแรกที่สะดุดตาผู้ไปเยือน คือตึกเก่าที่ตั้งตระหง่านอยู่ในย่านการค้าเก่าแก่ของเมือง ตึกเหล่านี้มีอายุนับร้อยปีและมีลักษณะสถาปัตยกรรมที่ผสมผสานศิลปะตะวันตกและตะวันออกได้อย่างกลมกลืน เป็นเอกลักษณ์อันโดนเด่นของเมืองภูเก็ต

ตึกเก่าเหล่านี้อยู่ทั่วตัวเมืองภูเก็ตสามารถเดินชมได้อย่างต่อเนื่อง (ไม่แนะนำให้ขับรถมา) นอกจากนี้ยังมีร้านอาหารอร่อยหลายเจ้าให้เที่ยวไปกินไปได้อย่างเพลิดเพลิน

ที่ตั้ง ย่านที่มีอาคารเก่าแก่หนาแน่น คือ ถ ถลาง ถ. กระบี่ ถ.ดีบุก และ ถ. เยาวราชใน อ. เมือง

ประวัติ ในอดีต ก่อนตกเป็นอาณานิคมของชาติตะวันตก อันได้แก่ โปรตุเกสฮอลันดา และอังกฤษ เมืองท่าสำคัญทางฝั่งตะวันตกของแหลมมลายู เช่น เมืองมะละกาสิงคโปร์ ปีนัง ซึ่งเป็นศูนย์กลางการค้าในภูมิภาคนี้ มีชาวจีนข้ามาค้าขายกันมาก ศิลปวัฒนธรรมจึงมีลักษณะผสมผสานระหว่างศิลปะตะวันออกและศิลปะตะวันตกดังเช่นอาคารที่มีรูปแบบสถาปัตยกรรมแบบโคโลเนียล จากเมืองดังกล่าว อิทธิพลทางศิลปวัฒนธรรมนี้ก็แพร่ไปตามเมืองท่าต่างๆ อย่างภูเก็ต ตรัง เป็นต้น

สิ่งน่าสนใจ

ย่านอาคารที่นำเดินเที่ยวชมอยู่บนถนนสายต่างๆ ดังนี้ ถ.ถลาง และ ถ. กระบี่ ถนนทั้งสองสายยาวต่อเนื่องเป็นระยะทางกว่า 1 กม. เป็นศูนย์กลางเศรษฐกิจการค้าสำคัญของภูเก็ต ร่องรอยความเจริญในอดีตยังคงปรากฏให้เห็น โดยเฉพาะ ถ.กลางซึ่งเป็นแหล่งร้านขายผ้าของแขกปากีสถานและคนจีน รวมถึงร้านทอง ร้านโชห่วย และร้านอาหาร นอกจากนี้ก็มีอาการสำนักงานและนิวาสสถานของตระกูลนายเหมืองสำคัญหลายตระกูล

ตลอดสองฝั่งถนนมีอาการแบบโคโลเนียลที่สร้างในสมัยรัชกาลที่5 ตั้งอยู่เรียงราย อาการที่ไม่ควรพลาดชม ได้แก่

– บ้านตระกูลตัณฑวณิช เป็นอาการเลขที่ 20 บน ถ. ถลาง (ติดกับศาลเจ้าไหหลำ) เป็นอาการเดียวที่ยังมีสภาพสมบูรณ์ เป็นบ้านของอ๋องบุ้นเทียม พ่อตาของพระพิทักษ์ซินประชา อดีตนายเหมืองแร่ดีบุก เดิมเคยเป็นสำนักงานดำเนินกิจการโพยก๊วนและรับซื้อขายแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศปัจจุบันปรับเปลี่ยนเป็นร้านอาหารแล้ว

ด้านหน้าตึกทั้งชั้นล่างและชั้นบนตกแต่งแบบจีน ชั้นล่างทำเป็นประตูไม้สองชั้นแบบจีนขนาบด้วยหน้าต่างข้างละบาน สลักลวดลายลงรักปิดทองสวยงาม เหนือประตูติดป้ายชื่อสำนักงานแลกเปลี่ยนเงินตรา       “ฮับหล่องฮวด” เหนือหน้าต่างทั้งสองข้างมีป้ายภาษาจีนครึ่งวงกลมเป็นข้อความประชาสัมพันธ์กิจการว่า ห้างแห่งนี้รับโอนเงินไปยังเมืองเซี่ยเหมิน มณฑลฮกเกี้ยนในจีนประตูชั้นในจารึกคำจีนที่มีความหมายว่า “ให้ธุรกิจเจริญเฟื่องฟูงอกงาม” ประตูไม้ชั้นนอกแกะสลักเป็นลายดอกพุดตานไม้มงคลในคติจีน

ถ. ดีบุก เป็นถนนสายยาวกล้าย ถ. ถลาง แต่สงบเงียบไม่พลุกพล่าน ด้วยเป็นย่านที่อยู่อาศัย เจ้าของบ้านส่วนใหญ่เป็นลูกหลานนายเหมืองผู้มั่งคั่ง อาการมีลักษณะเหมือนกันเป็นกลุ่มสี่ห้าห้องต่อเนื่องกัน เนื่องจากเศรษฐีนายเหมืองแค่ละคนมีลูกเมียหลายคน จึงมักปลูกตึกหลายหลังต่อกันเพื่อเป็นที่อาศัยของคนในครอบครัว โดยออกแบบตกแต่งด้านหน้าอาคารให้เหมือนกัน จุดเด่นอีกอย่างของอาการบนถนนเส้นนี้คือ เน้นความเป็นส่วนตัวด้วยการทำรั้วลูกกรงโปร่งตา กั้นอาณาเขตหรือหงอกาขี่ (หง่อคาขี่เคยเป็นทางเดินเท้าหน้าบ้าน ภายหลังเจ้าของบนกั้นเป็นสัดส่วนของคน) ตึกหลังสำคัญ ได้แก่

กลุ่มบ้านนายเหมือง เป็นอาการเลขที่ 79, 81, 83, 85 และ87 จำนวนห้าห้องต่อเนื่องกัน บนเกือบปลาย ถ. คีบุก ที่ตัดกับ ถ.สตูล สองหลังแรก คือเลขที่79และ 81 เป็นบ้านของตระกูลตัน-ติวิท ส่วนอีกสามหลังที่เหลือเป็นบ้านของขุนวิเศษนุกูลกิจ ชั้นบนทำหน้าต่างโค้งยาวจดพื้น ชั้นล่างเป็นประตูไม้แบบจีน ขนาบด้วยหน้าต่างข้างละบาน กรอบหน้าต่างประดับด้วยลายฉลุอย่างประณีต เน้นใช้สีทองตัดกับสีน้ำตาลเข้มให้ดูโดดเด่น เหนือหน้าต่างมีช่องระบายอากาศที่ฉลุลายเครือเถาดอกพุดตานแบบจีน ตรงกลางประดับรูปผลไม้มงคลในคติจีนอย่างทับทิม ท้อ เป็นต้น

เหนือประตูบ้านมีแผ่นป้ายภาษาจีนคิดอยู่ (เหลือเพียงสองห้อง)ประตูมีสองชั้น ชั้นนอกมักเจาะหรือฉลุลายโปร่งให้อากาศภายในบ้านถ่ายเท ช่วยให้เย็นสบาย ส่วนชั้นในเป็นประตูทึบ มักเปิดในเวลากลางวัน กระเบื้องประดับผนังซึ่งสั่งมาจากปีนัง สีและลวดลายยังคงชัดเจนสวยงาม

อั่งม้อหลาวของหลวงอำนาจนรารักษ์ อยู่บนปลาย ถ. ดีบุกด้านที่ตัดกับ ถ. สตูล ลักษณะเด่นอยู่ที่มีประติมากรรมปูนปั้นประดับเต็มพื้นที่ เช่น ประติมากรรมรูปหงส์กางปึกบินระหว่างลายเมฆ

(ยู่อี่) และดอกไม้ห้อยระย้า เป็นลวดลายอย่างจีน หงส์หมายถึงความงามและอบอุ่น ลายเมฆเป็นตัวแทนของความอุดมสมบูรณ์ ส่วนดอกไม้น่าจะเป็นดอกท้อที่เชื่อว่าเป็นเครื่องป้องกันภูตผีปีศาจ หัวเสาแบบกอรินเทียนลายใบไม้ผสมผสานกับลวดลายแบบจีนอย่างงดงาม เสาโครงสร้างที่มุขชั้นบน หัวเสาเป็นแบบคอรินเทียนผสมไอโอนิก ถือหัวเสาม้วนเป็นก้นหอย มีลายก้างคาวแบบจีนสอดแทรกอย่างกลมกลืน

ถ. เยาวราช ปัจจุบันเป็นแหล่งขายงานศิลปะหัตถกรรมและของเก่า ย่านชอปปิงของนักท่องเที่ยว ตลอดสองฝั่งถนนเป็นที่ตั้งของตึกแถว มีอั่งม้อหลาวหรือคฤหาสน์ของนายเหมืองแทรกอยู่บ้าง ความโดดเด่นอยู่ที่การตกแต่งด้านหน้าอาการที่หลากหลาย โดยเฉพาะการเจาะช่องหน้าต่างเป็นบานเกล็ดยาวจดพื้นบนอาการชั้น 2 และมีอาการสามชั้นมากกว่าถนนสายอื่น ตึกแถวที่น่าชม คือ

ดึกแถวของตระกูลลิมปานนท์ เป็นอาการสามชั้นเลขที่ 96 เดิมเป็นสำนักงานรับซื้อแร่ของบริษัทฝรั่ง อาคารเก่าสูงสามชั้นเช่นนี้หาชมได้ยาก ตัวอาคารเป็นสถาปัตยกรรมแบบนีโอคลาสสิกประดับปูนปั้นแบบจีน ประตูเป็นประตูไม้สลักลายพรรณพฤกษาและปิดทองดูโดดเด่น ตรงกลางทำเป็นวงรีรูปไข่ อันหมายถึงกันฉ่อง หนึ่งในมงคลแปดประการของจีน ด้านหน้าอาคารชั้น 2 เป็นซุ้มโค้ง มีเสาแบบไอโอนิกหรือก้นหอยรองรับหน้าต่าง ด้านล่างทำเป็นราวลูกกรงติดผนัง ระหว่างซุ้มโค้งประดับประติมากรรมนูนต่ำรูปสิงโตและหงส์สัตว์มงคลตามคติจีน ชั้น3ตกแต่งวิจิตรกว่าชั้นอื่น ลายจั่วกรอบหน้าต่างเป็นลายปูนปั้นรูปใบไม้ที่อ่อนช้อยมีเสาแบบไอโอนิกรูปก้นหอยและแบบคอรินเทียนรูปใบไม้ขนาบข้าง มีระเบียงซึ่งมีหลังคาคลุม

 

Leave comment

Your email address will not be published. Required fields are marked with *.